Khi bước vào tuổi trung niên và cao tuổi, cơ thể dần có những thay đổi về nhu cầu năng lượng, khối lượng cơ và khả năng tiêu hóa. Vì vậy, một chế độ ăn phù hợp không chỉ cần đa dạng thực phẩm mà còn phải chú trọng chất lượng dinh dưỡng và cách chế biến.
Không cần xây dựng thực đơn quá cầu kỳ, việc lựa chọn đúng thực phẩm, ăn uống điều độ và duy trì những thói quen tốt có thể góp phần chăm sóc sức khỏe mỗi ngày.

Vì sao người lớn tuổi cần chú ý đến dinh dưỡng? 
Theo các tài liệu từ Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, quá trình lão hóa có thể đi kèm với giảm cảm giác ngon miệng, thay đổi khả năng nhai, tiêu hóa và hấp thu một số chất dinh dưỡng.
Bên cạnh đó, nhu cầu năng lượng ở nhiều người có xu hướng giảm do ít vận động hơn, nhưng cơ thể vẫn cần được cung cấp đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu.
Vì vậy, chế độ ăn nên hướng đến ba yếu tố:
  • Cân đối: Kết hợp hợp lý các nhóm thực phẩm trong ngày.
  • Đa dạng: Thay đổi món ăn để bổ sung nhiều nguồn dinh dưỡng.
  • Phù hợp: Điều chỉnh khẩu phần và cách chế biến theo thể trạng, sức nhai và bệnh lý của từng người.
Một chế độ ăn tốt cần đáp ứng nhu cầu thực tế của mỗi người, không chỉ dựa vào độ tuổi.

Những nhóm dinh dưỡng cần quan tâm 
Chất đạm – Thành phần quan trọng của cơ thể
Chất đạm có vai trò trong việc duy trì và xây dựng các mô, bao gồm cơ bắp.
Người lớn tuổi có thể lựa chọn nguồn đạm từ cá, thịt nạc, trứng, đậu phụ, sữa và các loại đậu. Nên đa dạng nguồn thực phẩm và ưu tiên cách chế biến phù hợp với khả năng ăn nhai.
Đối với người mắc bệnh thận hoặc có yêu cầu hạn chế đạm, khẩu phần cần tuân theo hướng dẫn chuyên môn.
Tinh bột – Lựa chọn lượng ăn phù hợp
Cơm, khoai, yến mạch và các loại ngũ cốc là những nguồn carbohydrate quen thuộc.
Nên ưu tiên thực phẩm ít tinh chế khi phù hợp, đồng thời cân đối lượng ăn theo nhu cầu năng lượng, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe.
Rau xanh, trái cây và chất xơ
Rau xanh và trái cây góp phần cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất trong chế độ ăn hằng ngày.
Có thể lựa chọn rau luộc, canh rau, trái cây tươi hoặc các món chế biến mềm để dễ thưởng thức hơn.
Canxi, vitamin D và vitamin B12
Đây là những dưỡng chất cần được quan tâm ở tuổi cao.
Nguồn thực phẩm có thể bao gồm sữa và sản phẩm từ sữa phù hợp, cá, trứng cùng những thực phẩm khác trong chế độ ăn đa dạng. Việc bổ sung vitamin hoặc khoáng chất bằng chế phẩm riêng nên dựa trên nhu cầu thực tế và tư vấn y tế.
Nước – Đừng chỉ đợi khát mới uống
Cảm giác khát có thể giảm ở người cao tuổi. Vì vậy, nên duy trì thói quen uống nước đều đặn trong ngày.
Người có bệnh tim, bệnh thận hoặc đang được chỉ định hạn chế dịch cần tuân thủ lượng nước do bác sĩ hướng dẫn.

Gợi ý thực đơn dinh dưỡng trong một ngày 
Dưới đây là thực đơn minh họa với những món ăn quen thuộc, dễ chuẩn bị và có thể điều chỉnh độ mềm theo nhu cầu.
Bữa ăn Thực đơn gợi ý
Bữa sáng Cháo yến mạch nấu mềm, trứng luộc và một phần trái cây phù hợp
Bữa trưa Cơm mềm với lượng vừa phải, cá hấp gừng, rau cải luộc và canh bí đỏ
Bữa phụ chiều (nếu cần) Sữa chua không đường hoặc một thức uống dinh dưỡng phù hợp với khẩu phần
Bữa tối Cơm mềm, đậu phụ sốt cà chua ít dầu, thịt gà nấu mềm và canh rau
Bữa phụ tối (nếu cần) Một phần nhỏ thực phẩm dễ ăn, theo nhu cầu dinh dưỡng cá nhân
Thực đơn trên do BeOne biên soạn nhằm mục đích minh họa, không phải thực đơn điều trị được bệnh viện chỉ định. Khẩu phần và số bữa cần điều chỉnh theo thể trạng, bệnh lý và hướng dẫn của chuyên gia dinh dưỡng.

5 thói quen ăn uống nên duy trì ở người tuổi cao 
1. Ăn uống điều độ
Duy trì thời gian ăn phù hợp, tránh bỏ bữa thường xuyên hoặc ăn quá nhiều trong một lần.
2. Ưu tiên cách chế biến dễ ăn
Các món hấp, luộc, hầm mềm hoặc nấu canh có thể phù hợp hơn với người gặp khó khăn khi nhai. Người có vấn đề về nuốt cần được đánh giá và hướng dẫn kết cấu thức ăn an toàn.
3. Hạn chế muối và thực phẩm nhiều đường bổ sung
Nên chú ý lượng muối trong món ăn, thực phẩm chế biến sẵn và lượng đường trong các loại đồ uống đóng gói.
4. Đa dạng thực đơn
Thay đổi nguồn đạm, rau củ và tinh bột trong tuần giúp bữa ăn phong phú, tránh cảm giác đơn điệu.
5. Theo dõi cân nặng và khả năng ăn uống
Nếu xuất hiện tình trạng sụt cân ngoài ý muốn, chán ăn kéo dài hoặc khó nhai nuốt, nên trao đổi với nhân viên y tế để được đánh giá.

Có thể bổ sung ngũ cốc dinh dưỡng Beone cho bữa phụ hằng ngày
Bên cạnh các bữa chính cân đối, một số người lớn tuổi có thể cần thêm bữa phụ tùy theo nhu cầu dinh dưỡng và khả năng ăn uống.
Ngũ cốc BeOne được phát triển từ sự kết hợp của 15 loại hạt, hướng đến hương thơm đặc trưng, vị béo bùi và kết cấu sánh mịn, thuận tiện khi pha chế.
BeOne có thể được cân nhắc như một thức uống bổ sung vào chế độ ăn đa dạng. Tuy nhiên, sản phẩm không thay thế một bữa ăn đầy đủ và không phù hợp mặc định với tất cả người lớn tuổi.
Khi sử dụng, cần lưu ý lượng đường và carbohydrate trên nhãn dinh dưỡng, thành phần có nguy cơ gây dị ứng như đậu nành và các loại hạt, cũng như khẩu phần phù hợp.
Đối với người có bệnh lý nền, đang theo chế độ ăn đặc biệt hoặc gặp khó khăn khi nuốt, nên tham khảo nhân viên y tế trước khi sử dụng.
Chăm sóc dinh dưỡng tuổi cao bắt đầu từ những bữa ăn cân đối, đa dạng và phù hợp với từng người.

Beone - Tinh túy 15 loại hạt tự nhiên, vị ngon khó cưỡng 
Hương thơm độc bản – Sánh mịn từng ngụm – Tiện lợi mỗi ngày.
NGUỒN THAM KHẢO
  1. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. Chế độ dinh dưỡng cho người cao tuổi.
  2. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. Dinh dưỡng cho người cao tuổi: Những điều cần biết.
  3. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. Lời khuyên dinh dưỡng cho người cao tuổi.
Thông tin trong bài chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng.